Wstęp
Pierwsza przykładowa
lekcja:
Temat lekcji: Funkcje i rozmieszczenie lasów
1. Definicja:
Jest to kompleks roślinności swoistej dla danego regionu
geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew
rosnących w zwarciu, wraz ze światem zwierzęcym i różnymi
czynnikami przyrody nieożywionej oraz związkami, które między
nimi występują. Naturalny las jest najbardziej złożonym i
najtrwalszym ekosystemem lądowym. Las spełnia ważną rolę w
regulacji stosunków wodnych na danym terenie - powodzie i
lawiny.
2. Znaczenie gospodarcze:
– rośnie rola drewna jako surowca w przemyśle
celulozowo-papierniczym (Ostrołęka, Kostrzyn)
– meblarstwo (Swarzędz)
– budownictwo
– zmniejszenie ilości stref powodziowych w rolnictwie; naturalna
bariera ochronna
– dostarczane są „owoce lasu”
– zużycie jako podkłady kolejowe i podpory w kopalniach
(zmniejszyło się)
– pozyskiwanie drewna jako źródła energii (na ograniczoną skalę
i niemal wyłącznie na wsi)
– gospodarka łowiecka (ostatnio rozwój za sprawą kapitałów
zagranicznych)
3. Przyrodnicza funkcja lasów:
– zwarta, wielowarstwowa roślinność ogranicza erozję gleb,
chroniąc je przed nadmiernym nagrzewaniem i parowaniem;
utrzymywanie spoistości gleb i zapobieganie przenoszeniu się
piasku i powstawaniu wydm.
– regulacja stosunków wodnych, tzw. funkcja wodochronna;
zwiększenie wilgotności powietrza
– regulacja ruchów mas powietrza
– poprawa składu chemicznego troposfery
– obszar intensywnej fotosyntezy
– miejsce życia dla różnych gatunków zwierząt i roślin
4. Znaczenie socjalne.
– obszar dogodny do pełnienia funkcji rekreacyjnej (rozbudowa i
powstawanie wielu nowych ośrodków wypoczynkowych i sanatoriów)
– korzystne oddziaływanie na zdrowie człowieka
– walory turystyczne; uatrakcyjnienie krajobrazu
– inspiracje twórcze dla artystów
– znaczenie naukowe (rezerwaty i parki)
5. Rodzaje drzew w Polsce.
64, 3 % - sosna
12, 7 % - świerk
4, 5 % - jodła
6, 0 % - buk
5, 6 % - dąb, klon, wiąz
3, 1 % - brzoza
3, 0 % - olcha
0, 4 % - grab
0,4 % - osika, topola, wierzba
Lasy zajmują 27% powierzchni kraju, przy czym lesistość jest
zróżnicowana przestrzennie
Ogólna powierzchnia: 8813 tys. Ha lasów; 83% to lasy publiczne
(własność Skarbu Państwa i gmin), 2% powierzchni leśnej stanowią
parki.
Skład gatunkowy charakteryzuje przewaga drzew iglastych. Ogromna
przewaga sosny w krajowym drzewostanie to efekt dużej odporności
i małych wymagań glebowo-klimatycznych i prowadzonych w XIX
wieku na dużą skalę zalesień tym drzewem. Rozwój szkodników
zmusza do stosowania środków chemicznych szkodliwych dla
zwierzyny leśnej.
O wartości gospodarczej lasów obok rodzaju drzewostanu decyduje
wiek drzew. Polskie lasy są stosunkowo młode i nie posiadają
drzew w pełni odpowiednich do wyrębu, tzn. powyżej 80 lat
(takich jest niewiele ponad 17%).
Monokulturowy charakter lasów ułatwia pozyskiwanie drewna, ale
wpływa negatywnie na ich zdrowotność.
6. Czynniki rozmieszczenia lasów w Polsce.
– zapotrzebowanie na użytki rolne i tereny pod zabudowę (Polska
Centralna i Górny Śląsk)
– rozwój przemysłu (Śląsk)
– historyczne (rabunkowa gospodarka lub utrzymywanie dużych
kompleksów leśnych jako tereny łowiecka na obszarach dawnych
zaborów)
– zróżnicowanie warunków klimatycznych, wodnych i rzeźby terenu
– Przeciwdziałanie spadku tempa odbudowy drzewostanu.
Już od lat powojennych prowadzi się zalesianie terenów będących
nieużytkami, bądź silnie eksploatowanych. W latach 1946-94
lesistość wzrosła do 28%, ale obecnie w porównaniu z rokiem 1980
ilość drzew sadzonych (w ciągu roku) na obszarach nowych
zadrzewień spadła ponad 50%.
– Wprowadzenie zróżnicowania gatunkowego wśród drzewostanu. Da
to możliwość zrezygnowania ze stosowania środków chemicznych w
walce ze szkodnikami. Powstanie naturalna bariera działań
prewencyjnych dla rozwoju takowych. Należy nadmienić, iż
jednorodne drzewostany są znacznie mniej odporne na niszczenie
przez ogień.
– Świadomość ogromnej wagi istnienia lasów dla człowieka w
światopoglądzie pojedynczej jednostki. W samym roku 1998
zanotowano ponad 6000 pożarów lasów. Większość z nich została
wywołana przez osoby wypoczywające na urlopach. Należy
wykształcić w nowym pokoleniu Polaków zdolność do przewidywania
konsekwencji własnego postępowania i brania odpowiedzialności za
swoje czyny.
– Ochrona prawna dla obszarów wymagających zmian w strukturze
wiekowej, bądź gatunkowej lasów, tak potrzebna, byłaby
rozwiązaniem wręcz na skalę wejścia do UE.
– Inwestowanie większej ilości funduszy w rozwój technologii
chroniących środowisko. Rozwój przemysłu stanowi poważne
zagrożenie dla lasów. Zaledwie 10% ogólnej powierzchni stanowią
obszary o zerowym stopniu uszkodzenia. Mylnie pojmowane
oszczędności na oczyszczalniach i filtrach, doprowadziły do
jeszcze większych nakładów pieniężnych.
– „Nowe Święta Bożego Narodzenia”, gdzie zamiast prawdziwej
choinki stoi w domu ta sztuczna. Dzięki wzmożonemu importowi i
upowszechnianiu się sztucznych drzewek zmniejszył się wyrąb
choinek (z 920 tys. sztuk w roku 1980 do 272 tys. w roku 1994).
– Spowolnienie rozwoju łowiectwa. Organizowane są dochodowe
polowania dla turystów zagranicznych i odłów żywych zwierząt na
eksport. Budzi to protesty, zwłaszcza, gdy chodzi o gatunki
zagrożone wyginięciem, tj. wilki, czy rysie.
Druga przykładowa
lekcja:
Temat lekcji: Czynniki kształtujące klimat w Polsce
Dzisiaj zapoznam Ciebie z jednym z najważniejszych zagadnień z
zakresu Geografii fizycznej. Po dzisiejszej lekcji powinieneś
lub powinnaś posiadać wiedzę o KLIMACIE POLSKI.
Życzę Ci przyjemnej lektury.
Zapamiętaj!
Oto najważniejsze czynniki kształtujące klimat w Polsce:
– Położenie w strefie umiarkowanej półkuli północnej- przeważają
wiatry związane z cyrkulacją niżową (cyklonową)
– Morza oblewające kontynent od północy, zachodu, południa i
wkraczające między jego półwyspy
– Ciepłe prądy morskie Północnoatlantycki, Norweski
– Sąsiedztwo Azji na wschodzie
– Przewaga pasm górskich ułożonych równoleżnikowo
– Rozmieszczenie ośrodków wyżowych i niżowych i ich zmiany wraz
z porami roku
– Rozkład i ruchy frontów atmosferycznych
Na pewno wiesz, że:
Polska leży w klimacie umiarkowanym przejściowym.
A czy wiesz dlaczego?
Gdyż docierają do nas masy powietrza ze wszystkich kierunków:
– Z północy powietrze arktyczne - napływa do nas najrzadziej
powoduje silne mrozy, obfite opady śnieżne a na wiosnę falę
przymrozków
– Z wschodu powietrze polarne kontynentalne - w styczniu napływa
mroźne a latem suche i gorące
– Z południowego wschodu powietrze zwrotnikowe kontynentalne -
latem i wczesną jesienią napływa przynosząc pogodę ciepłą i
suchą
– Z południowego zachodu powietrze zwrotnikowe - pogoda gorąca i
burzowa zimą odwilże i mgły
– Z zachodu powietrze polarne morskie - najczęściej napływa
przynosi zachmurzenie, latem pogodę chłodną i dżdżystą, zimą
odwilże i mgły
Zapamiętaj!
Polska leży w klimacie umiarkowanym przejściowym pomiędzy
klimatami:
a) umiarkowanym oceanicznym na zachodzie
b) umiarkowanym kontynentalnym na wschodzie.
Dlatego !
Wyróżniamy 6 pór klimatycznych w ciągu roku
– Przedwiośnie (średnia dobowa temperatura od 0 do 5ºC)
– Wiosna (średnia dobowa temperatura od 5 do 15ºC)
– Lato (średnia dobowa temperatura od 15ºC)
– Jesień (średnia dobowa temperatura od 5 do 15ºC)
– Przedzimie (średnia dobowa temperatura od 0 do 5ºC)
– Zima (średnia dobowa temperatura poniżej 0ºC)
Czy wiesz że:
Wiatry są słabe i umiarkowane (od 2 do10 m./sekundę).
Silniejsze występują tylko nad morzem (sztorm) i w górach
(halny). Opady zależą od tego z którego kierunku napływają masy
powietrza. Wahają się one od 600mm na rok w środkowej części
kraju nawet do 1800mm w Tatrach.
PAMIĘTAJ KURS, JEST DARMOWY
Pomogę zdać Ci każdy egzamin za darmo.
Pozdrawiam
Piotr Piekarzewski
Właściciel zdam.net
Zapisz się na bezpłatny kurs z geografii. Wypełnij ten prosty formularz.